De doelstelling bleef ongewijzigd: Binnen haar werkgebied een bijdrage leveren aan de bewustwording van de relatie mens, cultuur en omgeving. Instandhouding en bescherming van natuur, milieu en landschap. Bijdragen aan een bewuste besluitvorming ten aanzien van natuur en milieu.
Een platvorm te zijn voor het collectief dat zich gezamenlijk bezig houdt met bovenstaande doelstellingen via diverse werkgroepen.

Bezoekadres: Heemtuin “In de struiken”
Nicolaes Maesstraat, 2, 6445 EJ, Brunssum.
Volg de bruine toeristische bordjes.
elegen tussen het Langenberg voetbalveld en de Internationale school van Afnorth.

Redactieadres Feldbiss:
U kunt bijdragen ideeën en tips sturen naar:
Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft JavaScript nodig om het te kunnen zien.
Of per post naar:
IVN Brunssum-Onderbanken
t.a.v. Feldbiss
Nicolaas Maesstraat 2
6445 EJ Brunssum

Geachte donateurs en leden

In het afgelopen jaar is alleen de voorjaarseditie van de Feldbiss verschenen. Deze was qua opzet erg mooi, maar de kosten voor het afdrukken was schandalig hoog. Er is toen besloten om dit exemplaar vanwege de tijdsdruk in zwart/wit af te drukken. Dat was zonde voor zo’n mooie opzet door onze nieuwe redactrice Annie Maassen.

Wij als bestuur zijn op zoek gegaan naar een alternatief en hebben dit eindelijk gevonden bij Smic. Annie heeft weer haar best gedaan om de ingezonden stukken een plaats te geven en de opmaak synchroon te laten lopen. Zoals u ziet is de feldbiss nu in A4 formaat en full color voor 8 pagina’s en 12 pagina’s zwart wit. Dat is het standaard contract dat we nu met Smic aangegaan zijn.
Wij hopen dat u het ons niet kwalijk neemt dat er dus geen zomereditie is verschenen.
Eind dit jaar zal de wintereditie nog verschijnen. Hopelijk met ook een bijdrage van u.
Wij willen gaarne enkele dingen van u als lezer weten. Hoe vindt u het blad nu? Hebt u speciale wensen t.a.v. de inhoud van ons blad? Wilt u zelf een bijdrage leveren aan deze inhoud bij tijd en wijle?

Er is een en ander gewijzigd. Zo kunt u zien dat uw feldbiss nu geadresseerd is aan de achterkant. Het cijfer voor uw postcode is geen foutje want dit cijfer is het codenummer van uw bezorger. De adressering opent zelfs de mogelijkheid als deze persoon om redenen niet bezorgen kan, dan wordt uw feldbiss naar u verstuurd. Mochten er echter andere gegevens niet kloppen in uw beperkte adressering, gelieve die dan aan ons door te geven.
Dat kan alleen via mail Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft JavaScript nodig om het te kunnen zien. telefonisch 0617715454 of via de post aan het IVN Brunssum & Onderbanken,Nicolaes Maesstraat 2, 6445 EJ, Brunssum.

Wij hebben nog een vraag aan u: Zou u ons uw (eventuele) mailadres willen doorgeven. Wij vragen dat omdat wij dan de mogelijkheid hebben om u voortijdig over evenementen van ons een bericht te sturen. Als u de digitale snelweg bewandelt, kijk dan ook eens op onze site en reageer via ons gastenboek dan kunnen we ook daar enigszins met uw ideeën rekening houden. www.ivn-brunssum-onderbanken.nl
Jos Vantilt, namens het bestuur van uw vereniging.
 
 
Het Vliegend Hert

 Wij zijn hier gezegend met de aanwezigheid van een uniek dier. Het is de grootste kever van Nederland. Het insect heeft zijn naam te danken aan de imposante kaken van de mannetjes die lijken op een hertengewei. Hij gebruikt deze markante kaken om rivaliserende mannetjes van de boom af te gooien en waarschijnlijk ook om de vrouwtjes te imponeren. De vrouwtjes missen overigens de geweldige kaken maar hebben daarvoor in de plaats twee scherpe kleine kaken, waarmee ze zelfs een eikenbast kunnen verwonden. Ze zijn zelf ook een stuk kleiner dan de uit de kluiten gewassen mannetjes die hier wel negen centimeter lang kunnen worden. Naast het vliegend hert (Lucanus cervus) treffen we in Limburg ook het kleinere en meer algemene klein vliegend hert (Dorcus parallelipipedus) aan. Beide soorten kunnen onderling sterk in afmetingen verschillen wat te maken heeft met de hoeveelheid beschikbaar voedsel in het larve stadium.

Door de sterke achteruitgang van het vliegend hert in Noordwest-Europa, is het dier opgenomen in de Europese Habitatrichtlijn. Dit betekent dat de dieren, én de leefgebieden bij wet beschermd moeten worden. In het kader van de Natuurbeschermingswet en de Flora- en faunawet werken de gemeenten Landgraaf en Onderbanken samen met IVN en de stichting IKL aan het verbeteren van het leefgebied van het vliegend hert.
Dat betekent dat zelfs hun leefgebied beschermt dient te worden. Van het oorspronkelijke verspreidingsgebied van het Vliegend hert in ons land zijn nog vier kerngebieden overgebleven. Eén van die vier nog resterende leefgebieden van dit prachtinsect is Zuid-Limburg. Ooit kwam deze Lucanus Cervus en Dorcus Parallelipipedus verspreid in heel Limburg voor. Onderbanken en Landgraaf herbergen grote populaties. Volgens de waarnemingen die in 2009 verzameld zijn na een oproep in de media door de stichting Instandhouding Kleine
Landschapselementen in Limburg (IKL) is de kever incidenteel ook nog verspreid op andere plaatsen in Limburg. In opdracht van IKL is in 2006 een beschermingsplan voor de soort opgesteld dat als doel heeft het veilig stellen en uitbreiden van de bekende populaties van de soort in Limburg.
 
Het “Actieplan 2006-2010” geeft aan dat er veel betere zorg t.a.v. het vliegend hert moet worden opgezet om het overleven van deze unieke kever mogelijk te maken.
Het vliegend hert heeft een actieradius van ongeveer 200 meter en is sterk biotoop afhankelijk. In de zorg voor deze unieke kever zijn er dus volgens het rapport tal van activiteiten noodzakelijk.
 
- Het maaibeleid moet opgeschort worden tot na het paarseizoen. Een alternatief hiervoor is nog beter: Het talud in de holle wegen en aan de bosranden met schapen te laten begrazen. Het maaien in holle wegen en aan de bosranden brengt vele complicaties aan de orde. De stobben( dood hout wat aan het vermolmen is) zijn vaak niet meer in zicht door het hogere struikgewas. Maar ook worden daardoor kale plekken bevorderd wat weer leidt tot afkalving van het talud en daardoor krijgt de verdere erosie meer kans. Vaak zijn voertuigen debet aan het vernielen van dat talud bij het passeren van elkaar op wegen. Het talud wordt hierdoor steeds steiler en brozer. In de gemeente Onderbanken wordt daarom al enkele jaren een tractorsluis geplaatst in het paarseizoen. Dit leidt tot een spectaculair verschil in het aantal verkeersslachtoffers. De gemeente gaat in het komend jaar overgaan tot het plaatsen van deze tractorsluizen in 8 wegen zodat o.a. de verplichte habtitatbescherming gerealiseerd wordt.
 
- Enkele eikenbomen moeten gekandellaberd worden voor het vliegend hert. Door die eikenbomen vroeg in het voorjaar op 3 tot 4 meter boven de grond te toppen ontstaat er een wond. Die wond gaat lekken. Dat sap is een optimale ontmoetingsplaats voor vliegende herten, die naar elkaar op zoek zijn. De eik loopt in de meeste gevallen weer uit. De loten vormen een kandelaar, een karakteristiek beeld vandaar deze naamgeving aan die activiteit.Door deze ingreep sterven er weer een deel van de wortelen af, wat zorgt voor een rottingsproces (mycelium).

Er moeten ook soms bomen gerooid worden om te zorgen voor licht- en m.n. zoninval in de holle wegen en het bos. Dat is nodig om de broedplaatsen van voldoende warmte te voorzien. Als dat geen eiken of beukenbomen zijn worden die bij de grond afgezet, omdat dit de kans op uitlopen het meest vergroot. Dat geldt ook voor de hoeveelheid bomen die in een keer worden verwijderd. Genoeg lichtinval bevordert het uitlopen met stevige twijgen. De vliegende herten en m.n. de vrouwtjes warmen zich al lopend op in die open plekken. De mannetjes foerageren vooral vliegend in open terrein.
 
Er moeten ook eikenbomen tot stobben van een meter herleidt worden om in de toekomst als kraamkamer van het vliegend hert dienst te gaan doen. Dat moet zowel op kortere en op de langere termijn gebeuren naargelang de conditie van de bewuste eikenboom, die hiervoor uitgekozen worden Zodat er een continu aanbod blijft aan verrottingsprocessen voor de larven van het vliegend hert. Het is natuurlijk van groot belang dat deze stobben in verbinding blijven met de ondergrond omdat de larve van het vliegend hert om zich te verpoppen zich verplaatst naar de onderliggende aarde om hier later als kever uit te voorschijn te komen. (wilde)kersen zijn ook een belangrijk element. Het vliegend hert heeft gele pluimpjes waarmee vocht van de kers die op straat ligt opgelikt kan worden. Beide soorten bomen moeten dan ook regelmatig aangeplant worden. Het vliegend hert als kever heeft in principe geen extra voeding nodig tenzij er meerdere paringen en eiafzettingen plaatsvinden. Dan is er natuurlijk extra energie noodzakelijk. Er kunnen in het gebied ook broedstoven aangelegd worden.Broedstoven: In de Eindstraat nabij de lindeboom van de Maastrichterstraat/ Eindstraat heeft de IVN afdeling Brunssum & Onderbanken in april 2010 de eerste broedstoof aangelegd. Bij deze broedstoof is gekozen om het eikenhout niet in te graven maar de eiken met 60 tot 80 cm grond te bedekken vanwege de wortels van de aanwezige boomgaard. In overleg met de eigenaar van de boomgaard is daar door de IVN flora & fauna werkgroep met medewerking van diverse ondernemers een eerste broedstoof geplaatst. Over enkele jaren zal blijken welk resultaat hieruit voortvloeit voor de bescherming van het vliegend hert in Onderbanken.
 
Bij het maken van een broedstoof tracht men de natuurlijke habitat van het vliegend hert in ei-, larve- en popstadium na te bootsen. De larven van het vliegend hert voeden zich namelijk van dood, vermolmd hout. Hierbij zijn de dieren tevens afhankelijk van bepaalde typen schimmels die het hout verteren, het zogeheten “witrot”. De larven zelf kunnen houtstof niet afbreken maar leven van mycelium waar cellulose in zit. De vrouwtjes zetten daarom de eitjes ondergronds, tegen het vermolmde hout af. De larven leven vervolgens 4 tot 8 jaar ondergronds. Naargelang die voedselvoorraad duurt dat relatief kort of zelfs de volle 8 jaar.

Voordat de larven zich in het najaar, verpoppen, maken ze een eiachtige cocon in de bodem. De verpopping vindt voor de laatste overwintering plaats. De opgerolde kevers blijven vervolgens ondergronds en komen tussen eind mei en eind augustus te voorschijn om op hun beurt te paren en weer eieren af te zetten. Ze leven dan nog slechts enkele weken.

Buiten eiken moet men ook al rottende schaaldelen en pulp van eikenbomen toevoegen. Verder is het raadzaam het geheel te enten met gevonden tonderzwam, zodat zich de gewenste witrot-schimmel ontwikkelt. Daarna moet het natuurlijke afbraakproces van het eikenhout, beukenhout of een ander harde houtsoort de rest doen.
 
Citaat uit actieplan Vliegend hert Limburg 2006-2010:

“Eind jaren tachtig is in Duitsland geëxperimenteerd met het kunstmatig aanbieden vanvoortplantingsplaatsen voor vliegende herten, door middel van zogenaamde
broedstoven, ook wel hertenstoven genoemd (Tochtermann 1987, 1992). Een zodanige broedstoof is opgebouwd uit enkele deels in de grond ingegraven eikenstammen, al dan niet afgedekt met eikenhaksel”.
Uit proefopstellingen elders in Nederland blijkt dat het vliegend hert positief beïnvloed kan worden met behulp van een kunstmatige verhoging van het aanbod aan dood hout. Einde citaat.

Vrijwilligersdankuwel

Tijdens het spontane gitaaroptreden van Hans, werden ook enkele video opnames gemaakt. Wat dat voor sfeermuziek opleverde?....luister zelf maar op onze site
 
Bekijk de foto’s op onze site: onder de rubriek Foto & Video -> Foto>vrijwilligersavond
Ook kunt deze video bekijken onder Foto&video -> Video
 
Wilma

 

 

Fietstocht

Zondag 12 september stond er een fietstocht op het programma van het ivn Brunssum & Onderbanken. Deze tocht was uitgezet door Richard. Hier volgt een verslag over deze tocht. 

 

Zondagmorgen 12 september kwart over tien, ik vertrek richting Schinveld voor een leuke fietstocht naar ik hoop met veel deelnemers. Iets voor half elf tref ik Frits met Ans op de Bleekplaats in Schinveld waar ik met Frits heb afgesproken. Even later komt Fien aan ,ik begroet haar en vertrek daarna richting INFOPOINT,waar het vertrek gepland is. Tot mijn verbazing is er nog niemand aanwezig. Ik besluit een kopje koffie te gaan drinken,daar ik nog een klein half uur de tijd heb. Het weer begint een beetje druilerig te worden en de eerste regendruppels zijn al voelbaar. Ever later komen Ans,Fien en Frits aangereden bedenk me opeens dat dit wel wat mager is qua opkomst. Maar ik houd de moed er in met de gedachte dat het nog geen elf uur is. Plots kwamen er nog vier sportievelingen die op de website van deze fietstocht gelezen hadden. Elf uur,ik besluit te vertrekken,daar ik vermoed dat het weer enkelen er van weerhouden te gaan fietsen. Het loopt voorspoedig en al snel komen we met elkaar in gesprek. Na een smalle houtenvlonder passage met wat snelle (wielrenners)tegenliggers wordt er even gestopt om de regencapes aan cq om te doen. Daarna gaat het voorspoedig vooruit tot in Grotenrath,waar we een pitstop maken voor een kopje koffie. Na twee kopjes koffie wordt weer vertrokken voor het tweede deel van de tocht. Opeens ergens op de Tevenerheide hoor ik mijn naam roepen,er is een lekke band ontdekt. De band wordt gerepareerd en al rap zijn we weer op weg. Ergens ter hoogte van Schuttersveld schijnt de band weer leeg te lopen,en besluiten we deze op de parkeerplaats van het Schutterspark nogmaals te repareren

Nu blijkt het ventiel de boosdoener en weldra is ook dit probleempje opgelost en gaan we goed gemutst de laatste kilometers in. Door het park en een mooi natuurgebied komen we in de Oeloven aan waar overlegd word of wij van Brunssum nog verder mee naar Schinveld gaan. Niet dus,wij nemen afscheid van alle andere gasten,zij rijden naar Schinveld,wij naar Brunssum.

 Als slotsom mag ik wel stellen dat dit een leuke tocht was wat ook bevestigd werd en hebben we afgesproken dit nog eens over te doen.

Richard.
(kijk voor enkele foto's van deze tocht op onze site: onder rubriek:  foto's & video > foto's >fietstocht.

Voor de liefhebbers volgt hier de route.

Rodebachtal/Tevenerheideroute. ± 30 kilometer. 

1)  Vertrek vanaf Infocentrum linksaf (koeweg) tot aan splitsing.
2)  Bij splitsing links richting zweefvliegveld.
3)  Langs het restaurant richting Gangelt.
4)  Over de beek meteen rechtsaf fietspad op ( rode knooppunt nr 51volgen).
5)  Fietspad volgen naar knooppunt 57.
6)  Fietspad blijven volgen richting Gillrath tot aan weg Stahe/Niederbusch.
7)  Hier rechts richting Niederbusch tot aan manege Rodebachtal.
8)  Langs manege rechts bospad volgen en einde bospad links.

9)  Bij einde eerste bosstrook rechts veldgrindpad op en blijven volgen tot asfaltveldweg.

10) Deze vo lgen tot T-splitsing,hier rechts en weg vervolgen langs achterzijde NATO-AIRBASE tot kruispunt bijvoetbalveld, hier
      RECHTS tot aan grote weg (LET OP VERKEER) rechts fietspad op.
11) Na ± 50 meter weg oversteken het grindpad op en deze volgen tot aan asfaltfietspad,hier links.
12) Dit pad volgen tot aan PARKEERPLAATS ,dan weg links volgen naar knooppunt 65 (rode knooppunt) richting Grotenrath
      en weg volgen naar knooppunt 40.
13) Op kruispunt bij knooppunt 40 rechts naar (groene knooppunt) 79.

14) Deze route volgen tot aan de Waubacherweg,deze oversteken (LET OP VERKEER)
      naar fietspaden weer rechts richting  Brunssum, en dit fietspad volgen tot aan de tweede rotonde.
15) Hier rechts en eerste weg links.
16) Na ± 100 meter rechts het Schutterspark in,en tweede pad links voor langs de roeivijver en het groene bordje
      van groenmetropoolroute volgen tot in Schinveld aan de markt.

17) Hier oversteken tot einde weg,dan rechts/links en weg volgen tot het Informatiecentrum waar we gestart zijn.

       EINDE TOCHT.

 Week van de smaak 19-09-2010

 De Heemtuin heeft meegedaan aan de Week van de smaak.

Zondag 19 september jl. hebben een aantal vrijwilligers en ik tijdens de normale heemtuinopening, ook getracht iets extra’s te doen, met als thema “Smaak van de smaak”.

Het was de bedoeling mensen rond te leiden en eventueel aan een paar kraampjes te kunnen proeven aan natuurlijke producten en/of deze producten te kopen. Mede door de zeer slechte weergave in de weekkranten in Brunssum, was er weinig animo.

Tevens kon men koffie met vlaai krijgen tegen een symbolisch bedrag.

Ondanks de magere opkomst van buiten af, waren er wel veel eigen werkgroepleden van de heemtuin, en hebben we toch een fijne dag gehad met ons allen. En de vlaai was lekker.

Sitha van Wijk

Vooruitgang heemtuin

Beste natuurmensen, dit jaar is de tuin 100 procent vooruit gegaan!!Daarvoor hulde aan een ieder die daar twee handen, en zijn gedachtes over heeft laten gaan!! Waar je ook kijkt, overal treden verbeteringen op, hoe klein dan ook. De volgende stap is om de puntjes op de I te zetten en volgend jaar te knallen op ONS 50 jarig bestaan!! Ik geef een duidelijk voorbeeld van TEAMwork in onze tuin. Dinsdag 5 oktober werd met een grote groep in een morgen even de sloot langs de school schoongemaakt! Fantastisch deze samenwerking. Ook op een klein stukje na zijn alle paden nu fris groen, ziet er ook stukken beter uit zo! Verder is onze Omatuin weer springlevend en kan Oma er weer jaren tegen!! Dan de Groentetuin ziet er ook gelikt uit dit jaar!! Geregeld vliegen er zakken met bonen door lucht, hier een maaltje uit eigen tuin.Onze kippen hebben ook niets meer te klagen over hun vernieuwde hok.
Ook in de kruidentuin worden steeds meer gaten gevuld. En in het kruidenhuisje woont nog net geen Kabouter!! ook hier loopt de samenwerking onder een goede leiding voortreffelijk.De belangrijkste taken voor de winter en voorjaar zullen zijn de vervanging van het hekwerk aan de voetbal kant en het op knappen van de poort, zodat die er weer toonbaar uit ziet voor ons feest volgend jaar. Ook willen we het vakwerkdak nog renoveren met originele stropoppen. Als het lukt, gaan we ook nog een droge veilige ruimte voor de oude werktuigen maken. Die staan nu verspreid zonder verdere publieksinformatie door de tuin.
Verder zijn wij in de feestcommissie aan het uitzoeken hoe groots wij het 50 jarig bestaansfeest kunnen laten doorgaan!Wat mij betreft niet groot genoeg, dat als het feest geweest is niemand meer in Brunssum en Onderbanken kan zeggen:
“ IVN wat, wat is dat?!!!!!!!!!!!!

 

Carl Heinz 

 

 Dag van de achterban
Op uitnodiging als achterban van de Milieufederatie Limburg zijn Frits Jansen en Jos Vantilt namens
 IVN Brunssum & Onderbanken op zaterdag 9 oktober vanaf 11.45 uur van harte verwelkomt aan boord van het cruiseschip “Jekervallei” dat afgemeerd lag bij de aanlegsteigers tussen de St. Servaasbrug en de Wilhelminabrug in het centrum van Maastricht. Om 12.00 uur werden de trossen losgegooid en vertrokken we voor een middagcruise op de Maas naar het plaatsje Eijsden.
Na de afvaart werd er een heerlijk regionaal lunchbuffet geserveerd voor ongeveer 70 achterbanleden van de milieufederatie.
  
Om 13.45 uur kwamen we aan in Eijsden.
Hier gingen we van boord voor een wandeling onder begeleiding van een VVV-gids, waarbij ook een bezoek werd gebracht aan de tuinen van het prachtige kasteel van Eijsden. De wandeling werd afgesloten met koffie en vlaai.
Intussen werd natuurlijk overlegd met collega verenigingen en werden andere zaken informeel onderling opgepakt. Om ongeveer 16.30 uur werden we met Amerikaanse schoolbussen via een leuke route teruggebracht naar het centrum van Maastricht waar we om ongeveer 18.00 uur arriveerden. Wij hebben namens de vereniging genoten van een mooie dag met schitterend weer als toetje op alle verwennerij.   
 
 Leuk telefoon gesprek

 

Op een middag ging bij mij (Wilma) de telefoon en ik nam op.
Aan de andere kant sprak een meneer,zijn naam ben ik vergeten.
Hier volgt het gesprek;
Meneer: mag ik een gekke vraag stellen?
Wilma: Ja natuurlijk.
Meneer: Wij zijn nu in de heemtuin en hebben een fijne wandeling door de mooie tuin gemaakt,

maar nu willen we weer naar huis, maar de poort is afgesloten.
Wilma: Haha, dat is geen gekke vraag, maar een leuke vraag.
Meneer: nou, zo leuk is dat niet, we willen er echt uit.
Wilma: Sorry, dat snap ik, ik zal iemand bellen die dicht bij de heemtuin woont en die zal u komen bevrijden.
Meneer: Fijn, dank u wel.
Ik bel Walter, onze reddende engel en hij gaat de meneer met aanhang bevrijden.
Even later gaat bij mij weer de telefoon.
Het is weer die meneer.
Meneer; Wij zijn inmiddels bevrijd en ik wil u graag bedanken voor het snelle handelen.             
Wilma; Dank u wel, maar ik zal het u maar eerlijk vertellen, wij doen dit vaker.
Dit is onze manier om vrijwilligers te krijgen. Eerst laten we ze binnen, zetten dan
op verschillende plaatsen tuingereedschap neer en hopen dan dat de gevangenen uit verveling
aan de gang gaan.
Meneer; Maar ik ben al vrijwilliger van het IVN, maar wel in Nijmegen. We zijn hier
op vakantie en hadden op de site gezien dat hier een mooie heemtuin is.
Het gesprek gaat nog even door en dan nemen we afscheid van elkaar.

 

Wilma 
 

Afsluiting IVN Jeugd

 

Het schooljaar zit er alweer bijna op, dit betekent ook dat de jeugd
van het ivn hun laatste activiteiten hebben gehad
Zoals elk jaar sloten we het seizoen af met een gezellige avond, waar ook de ouders en broertjes en zusjes ven onze jeugdleden aanwezig mochten zijn.We besloten voor deze avond eens een anderen omgeving dan de Brunssummerheide op te zoeken en gingen naar Rimburg.Bij het IVN Rimburg waren wij als begeleiders al eens vaker geweest en vonden dit een leuke plek voor onze afsluiting.Om 19.00 uur vertrokken we met zijn alle richting Rimburg. Rob had daar een leuke fotospeurtocht uitgezet.De foto's wezen ons dus de weg. Er moest wel goed gekeken worden, wat soms wel eens mis ging, zodat we de verkeerde kant opliepen.Na een leuke tocht van ca. 2 uur kwamen we bij het IVN home van Rimburg aan, waar we een hapje en een dranken kregen. Het was een leuke en gezellige avond geworden en hierbij willen we dan ook IVN Rimburg heel hartelijk bedanken voor het gebruik mogen maken van hun home.
    
Het leven van een paddenstoel

 
Paddenstoelen hebben geen zaadjes of pitjes, maar sporen. Iedere paddenstoel heeft er miljoenen, ze zijn zo fijn als poeder. De sporen zitten onder de hoed en bij een bolvormige paddenstoel in de bol. Als de paddenstoel rijp is, laat ze haar sporen vallen. Die sporen kun je niet zomaar zien, maar wel ontdekken. Ook hebben de sporen per soort een eigen vorm en kleur, zoals wit, roze, zwart, bruin, purper enz. als je een klein beetje poeder onder de microscoop legt, kun je de sporen goed bekijken. Hoe je aan het sporen poeder komt kun je hier onder lezen.
 
Een sporen figuur maken.
• Pak een champignon.
• Haal de steel er van af
• Leg de hoed plat op een donker stuk papier, met de onderkant naar beneden.
• Glas er overheen zetten en een dag laten liggen.
• Hoed voorzichtig wegnemen. ( niet blazen.)
• Plak voorzichtig een stuk plakplastic over het sporen figuur.

 

Jeugd maakt .......

Jam, appelmoes en siroop.

Woensdag 29 september stond jam maken op het programma van onze jeugdleden.
Omdat twee uur tekort is om en fruit te plukken dan nog eens jam, siroop en appelmoes te maken, hadden de begeleiders alle ingrediënten van te voren geplukt. De appels werden gekocht.
De kinderen begonnen met het snijden van appels, voor de appelmoes. De appelstukjes werden in een grote ketel gegooid en op de elektrische plaat gezet.
Toen was het de beurt voor de vlierbessen.
Elke trosje moest bekeken worden en droge en onrijpe bessen werden verwijderd. de rijpe bessen werden van de steeltjes geplukt. Het leek een saai werkje, maar de kinderen vonden dit heel leuk. De bessen kwamen dan ook op plaatsen terecht, waar ze eigenlijk niet hoorden, wat resulteerden op een grote knoeiboel.
De kleur van de vloer was eerst bruin, maar op het laatst rood.
Nadat alle bessen waren geplukt, kon de siroop gemaakt worden.
De bramen waren al eerder schoongemaakt, dus hier hoefden de kinderen niet mee aan de slag.
Nadat de ergste rommel was opgeruimd, gingen de kinderen naar boven, om mooie etiketten voor de potjes en flesjes te maken en wij konden aan de slag om de vloer weer bruin te maken.

Even na vieren gingen de kinderen trots met ieder een potje jam, een potje appelmoes en een flesje siroop naar huis.
 
Het was een leuke, maar kleurrijke middag!!!

 

Biodiversiteit in de heemtuin

De mens heeft heel veel eeuwen heel veel tijd besteed om de grond en de natuur te dwingen die planten te laten groeien die gegeten konden worden. En alles wat niet eetbaar was, was dus per definitie onkruid. En volgens de Dikke van Dale is onkruid “nutteloos of schadelijk kruid dat vanzelf opschiet op onbebouwde plaatsen of tussen cultuurgewassen”. Als je zo’n beschrijving op je laat inwerken wordt veel duidelijk. En natuurlijk, Brecht had gelijk, eerst eten en dan pas moraal. Maar er ontstond meer en ook dat was eigenlijk niet zo nieuw. De oude Chinezen, nog ouder de Egyptenaren, daarna de Perzen, Grieken en Romeinen om maar even bij onze cultuur te blijven, bleken overtuigd van het belang van wilde planten. Om bestaande cultuurgewassen te verbeteren, om nieuwe cultuurgewassen te maken. Maar alle werk was steeds gericht op het in toom honden van die vijandige “natuur” om ons heen. Nog steeds is het grootste deel van de mensheid die mening toegedaan en wordt alles wat ons niet bevalt te vuur en te zwaard bestreden.
Stap voor stap ontstonden instituten, verenigingen en wat al niet, die zich bezig hielden met het bestuderen of beschermen van plekken waar de natuur veel van haar bijzonderheden liet zien. Dat doet ze overal, in uw achter- en voortuin zo goed als in het Naardermeer. Je moet het willen zien. Botanische tuinen kenden we al langer. Opgericht om te bestuderen of planten die van verre streken kwamen nuttig waren, of we er wat mee konden, of we er geld mee konden verdienen. De Botanische Tuin in Leiden is een der oudsten in de Nederlanden. De aanvallen ook op die tuinen zijn legendarisch. Dicht bij huis moet u zich maar eens verdiepen in de geschiedenis van de Botanische tuin in Kerkrade en de Jochemshof in Steyl. Ook de IVN Heemtuinen danken hun bestaan aan plekken waar op dat moment beleidsmakers weinig of niks mee konden, c.q. geld verdienen.
Gelukkig bleek dat in alle gevallen achteraf goed uit te pakken, menig maagzweer was niet ontstaan als inzicht groter was geweest, maar goed het zij zo.
Het verschil tussen een Botanische Tuin en een Heemtuin is dat de eerste gericht is op studie en kennis van planten en de tweede op bescherming. Dat klinkt groot en grootst en is het ook.
 De IVN tuin ‘In de Struiken’ is maar anderhalf hectare groot is een voorbeeld, een goed voorbeeld. Nat en moerassig, brongebied van de Venbeek, een stevig geaccidenteerd terrein, je kon er in ieder geval geen huizen bouwen. Het IVN mocht ‘’ er wat mee doen’’. En deed dat. Plantte bomen, maakten paden en vijvers, bouwde een infocentrum, u allemaal bekend. Minder bekend is toch de bijzondere situatie. De Brunssummerheide is toch al een bijzonder gebied, de randen zijn dat ook en de heemtuin ligt op zo’n rand. Met heel veel verschillende situaties, niches heet dat in de botanie. En al die plekken hebben hun eigen biodiversiteit, dus hun eigen dieren en diertjes, maar vooral hun eigen planten.
 
Anderhalf hectare is in de natuur nog niet eens een druppel op een gloeiende plaat, maar deze druppel is echt bijzonder. Pinus sylvestris staat enige tientallen meter verwijderd van een stukje elzenbroekland, met niet alleen elzen, maar ook lis, dotterbloem en alle planten die daarbij horen. Dat is pas biodiversiteit en dat midden in een van de dichtstbevolkte gebieden van Nederland. De hele tuin kan zo in kaart worden gebracht, over de hele lengte zijn er echt tientallen biotopen, iets waar de tweetak Venbeek aan bijdraagt. Zandige gronden en klei zijn er in alle soorten en tussenvormen aanwezig.
 
De tuin werd als ’n soort minibos aangelegd en ook zo onderhouden. Langzaam maar zeker veranderde de onderhoudsfilosofie. In een Heemtuin laat je de natuur zijn gang gaan. Niet zo simpel als je opgevoed bent met de leerstelling dat alles wat jij daar niet geplant hebt onkruid is en wat dat is, zie boven. Toch lukte het steeds beter om die werkwijze ingang te doen vinden. Natuurlijk, biodiversiteit betekent ook een vorm van evenwicht. Als er iets in de natuur onvindbaar is, is het evenwicht. Elke minuut is anders. Ook op deze plek en in de loop der tijd is ook veel verloren gegaan. Pas toen de tuin met rust gelaten werd, konden de planten die er niet meer waren, terugkomen. Orchideeën, zegge soorten, waaronder heel zeldzame, varens, maar ook paddenstoelen, waaronder ook heel zeldzame.
 
Zoals gezegd, anderhalf hectare is niks, je zou denken dat een duurzame tuin geen sturing vergt, maar ook dat is een illusie.
Alleen, de discussie is steeds: wat stuur je, waarom en wanneer. Ook dit is een proces dat niet eindigt. Grasranden langs de vijver worden niet meer gemaaid en meteen bleken planten die dat soort gebieden prefereren terug te komen. Na de door de mens aangericht vernielingen mag je dan in dit soort situaties ( waarover veel discussie) planten terug brengen, mits inheems? Daar zijn we met z’n allen nog niet uit. Dat speciale onderhoud, bijna voor elke plek, want elke biotoop anders, levert veel nieuwe vondsten en dus planten en dieren op. De biodiversiteit in de beide beektakken, die deels in de schaduw, deels in de zon liggen, is flink toegenomen, het water “leeft” weer, kikkers, salamanders, libellen, noem maar op. De schoolkinderen die op hun buik water uit het slootje scheppen zijn steeds weer verbaasd over alles wat er in leeft en krioelt.
 
De oever van de beken ook, in de zon veel bloemrijke planten, die op hun beurt weer vlinders, hommels en bijen trekken, voedsel voor vogels en andere liefhebbers van eiwitten en wie is dat niet. Een tocht door de tuin, met open ogen, dat wel, levert nog steeds die grote biodiversiteit en die komt alleen tot stand als je tuiniert met je handen in je zak. Want zelfs de ijsvogel komt de vijver bezoeken. Die stelt heel bijzondere eisen aan zijn leefomgeving. En dat is nu net de foute gedachtegang. Elke plant en elk dier stelt eisen aan zijn woonomgeving, eten, plek om te slapen, je huis te bouwen, kinderen opvoeden, allemaal, of het nu de mus of de mees is hebben, net zoals u en ik, onze eigen wensen pakketje.
Dat laten ontstaan en instandhouden, vraagt een open opstelling, maar ook kennis van zaken.Biodiversiteit heeft maar een paar vierkante meter nodig. Biodiversiteit is de Oranjetip vlinder, die vliegt eenmaal per jaar in het voorjaar. Het vrouwtje legt zo’n 150 eitjes. Op Pinksterbloemen en Look zonder look. Die er dan wel moeten groeien. Elke plant krijgt een eitje en de rups eet vervolgens alleen de bloemen. Verpopt zich en de pop is een zo goed als onvindbare doorn op een struik die dorens heeft, die moet er dan ook zijn. Verder moet er een zonnig plek tussen of langs een rij bomen of struiken zijn, waar het mannetjes kan patrouilleren. Dat is nu biodiversiteit. En wil je nu duurzaam bezig zijn, dan laat je zo’n omgeving met rust. Ja, zult u zeggen, maar alles groeit toch? En dus is na verloop van tijd de plek niet meer geschikt voor het oranjetipje. Ook dat is waar. Vervolgens de vraag moet je dan die plek openhouden of moet je kijken of er elders een plek is. Beiden en dan zullen wij, de Homo sapiens, concessies moeten doen. Of ons dat lukt, onze kinderen en kleinkinderen zullen die vraag met blijdschap of verdriet beantwoorden. Wij zijn als enige op deze planeet in staat om alles op z’n kop te zetten maar ook in stand te houden, vraag het maar aan het Oranjetipje.
 
Loek Peters

Het was weer een totaal ander bijen seizoen in 2010!!!

Het was weer een hele opluchting dat 100 procent van de volken het overleefd heeft dit jaar. Het jaar daarvoor was ik vier volken kwijt van de zeven!! Maar het voorjaar zoals jullie misschien nog weten was lang koud. Daarna knalde alles open, naar verhouding te snel. De bijen konden niet zo snel inhalen om op sterkte te komen. Dus Frits en ik (Carl Heinz) gingen met zeven magere kasten naar het fruit. Altijd leuk zo'n tripje! Tijdens de perenbloei was het weer perfect!!

De bijen kwamen ook goed qua broed en het aantal bijen per kast bij. Tijdens de bloei periode van de appels was dat een stuk slechter, en moest je soms bijen controleren in te koud weer!

Uiteindelijk hadden we bijenmiddag in de heemtuin en moesten de bijen gehaald worden, maar de fruitteler zag ze met lede ogen gaan. 

Op de bijen middag waren helaas geen buitenstaanders afgekomen, en het ging nauw net erom, om kinderen te laten draaien aan de slinger en er honing uit te laten komen! En dan dat kleine vingertje onder dat straaltje honing door te zien gaan!!! Maar ja, misschien komen die tijden nog eens terug. 

 

De komende weken die volgden na het fruit sneuvelde bijna iedere koningin!!!! Wat er op het fruit zich afgespeeld heeft of wij hebben te hard gereden met de “dames”, maar iets was er goed mis!!

Toen larfjes gehaald bij een collega imker en ingehangen in een volk, waar ik dacht dat geen koningin meer in zat. Ja, ja dus wel, er liep al een jonge dame rond, dus er werd niets meer gedaan met mijn jonge larfjes! Dus weer een tegen slag.

Ook ben ik dit jaar nog mentor geweest voor mijn achterburen, die hun eerste potjes honing ook in de kelder hebben staan.

 

Wie een keer mee wil volgend jaar moet even bellen 06 28234780 dan kan je mee in het bijenpak. De eerste aanmelding is al binnen: Jos Bol zijn vrouw die gaat in het pak volgend jaar!!!!!!!!

 

Natuurwerkdag

6 novembervan 9 uur tot 16 uur: krijgt u gratis om 10.30 u  een kop koffie in de heemtuin “In de struiken” te Brunssum, Nicolaes Maesstraat,2.

Wat gaan we daar doen:

• Stropoppen maken voor het dak van het vakwerkhuisje (zie achterzijde van de feldbiss). Dat is oud handwerk van lang stro, wat dienst ga doen om de dakpannen te stabiliseren. 
• Een shop opnieuw opzetten om het antieke gereedschap in te plaatsen

Wij zorgen ook voor de lunch en we sluiten af om 15.30 u met een stuk vlaai. 

Laat ons niet met het stro, de balken en de vlaai zitten. Wij rekenen ook op uw hulp bij het onderhoud van onze publiek toegankelijke biotoop, die nu haar winterslaap ingaat. Werkmateriaal is aanwezig. Tot dan.

Ivn Brunssum & Onderbanken

Jos Vantilt 0617715454

  Natuurwerkdag 2010

 Voor de natuurwerkdag, zaterdag 6 november 2010, kunt u zich aanmelden bij Ton Laeven 045-5225681 van IVN Brunssum & Onderbanken

De flora & fauna Brunssum werkgroep gaat de opslag van berken uit de Brunssummerheide verwijderen op de Brandenberg. Deze laatste wordt ook nog eens bedreigd door de plannen van de provincie in het kader van de aanleg van de buitenring. Wij hopen op genoeg animo van publiek nu het nog kan. Dan lukt het mogelijk om die dag alle of een groot deel van de opgeschoten berken te verwijderen. Door jonge boompjes te verwijderen blijft het unieke heideterrein behouden met haar bijzondere flora en fauna 

Ton Laeven 

 Persbericht

 Van:IVN Brunssum & Onderbanken

De Heemtuin “In de Struiken”

Nicolaas Maesstraat 2 6445 EJ Brunssum
Wie                 IVN Brunssum &Onderbanken

Wat:                Herfstmiddag

Wanneer:         Zondag 24 oktober

Waar:              De Heemtuin”In de Struiken”

Tijd:                 14.00 uur – 16.30 uur

Kosten :          Gratis

Waar:              Nicolaas Maesstraat 2 Brunssum              

(tussen deschool van Afnorth en voetbalveld Langeberg)

 

Herfstmiddag

 Het IVN Brunssum & Onderbanken houdt op zondag 24 oktober van 14.00uur tot 16.30 uur een knutselmiddag.

Deze middag vindt plaats in de heemtuin aan de Nicolaas Maesstraat 2 Brunssum. ( tussen de school van Afnorth en voetbalveld Langeberg) 

Er wordt deze middag geknutseld met allerlei herfstspullen, zoals bladeren, eikels en kastanjes.

Ook kan er deze middag door de kinderen een wandeling door de tuin gemaakt worden, onder begeleiding van een jeugdgids Tijdens deze wandeling gaan we op zoek naar paddenstoelen en worden er allerlei opdrachtjes gegeven die met de herfst te maken hebben.

 De entree is gratis.

 

Nacht van de nacht

Spannende avondspeurtocht met het thema: 
 “Vreemde nachtgeluiden”          
IVN Brunssum/Onderbanken organiseert
samen met Judoclub Brunssum een spannende avondspeurtocht met vreemde avondgeluiden, op 30 oktober.
Spannend, wat gaat er gebeuren tijdens deze wandeling en wat voor enge geluiden hoor je daar? Boeoeoeoeoe
Eenmaal terug in de Heemtuin kunnen jullie nog even napraten tijdens het nuttigen van een heerlijke kop soep en voor de kinderen ligt er op de jeugdzolder een leuk knutselwerk klaar.
 
Waar: vertrek vanaf de
Heemtuin In de Struiken
aan de Nicolaas Maesstraat 2
6445 EJ Brunssum.
 
Tijd: vanaf 19.00 uur vertrekken de deelnemers in kleine groepen, om de 15 minuten.
Kosten: €2,50 per persoon inclusief en lekkere kop soep.
Aanmelden: vóór 27 oktober bij
José van Kleef, tel 045-5275704
Leden van de Judoclub kunnen dat doen op kantoor tijdens de trainingen.